Siyer Profesörü İsrafil Balcı “İslâm Devleti” kavramını ele aldı ve “tanımın çıkışı ile yanlışlığı”nı anlattı… “İslâm’ın değil Müslümanlar’ın devleti olur” diyen Balcı, bunun sebebi olarak da “2 çok anlaşılır ve önemli kanıt” ortaya koydu.

.

“İSLÂM DEVLETİ” TANIMININ ORTAYA ÇIKIŞI: Bu konu, “Osmanlı’nın yıkılışı ve halifeliğin kaldırılışı sonrasında gündeme gelmiş” bir konu. Mısır’da tartışılmış. -Tespitlerimize göre de- bunu ilk defa Mısırlı alimlerden Reşit Rıza gündeme getirmiş ve “İslâm Devleti” tanımlamasını kullanmıştır. Daha sonradan Şeyh Takıyyuddin En-Nebhani gibi adamlar “İslâmi Devlet” veya “İslâmi Devlet Modeli” gibi kitaplar yazmışlar ve bunu hararetle savunmuşlardır.

Sanki İslâm bir devlet modeli sunuyormuş gibi, sanki Hilafet Devleti varmış gibi… Halifelik de kalkınca kimin halife olacağı son derece tartışmalı bir konuya dönüştüğü için “İslâm Devleti” gibi tanımlamalarla meseleye çözüm üretme ihtiyacı hissedilmiş. Oysa 1900’lere gelinceye kadar ne İslâm Devleti olmuş, ne de şer’i hükümlere dayalı bir devlet modeli ortaya konmuştur! Ha var mıdır, vardır ama bunlar İslâm değil, bir kere bunu belirtelim. Bu nedenle kimisi “halifelik” demiş, kimisi “hukuk devleti” demiş, kimisi “insan devleti” demiş, kimisi “adalet devleti” demiş, çeşitli tanımlamalar ortaya çıkmış.

.

Öncelikle şunu belirteyim ki, İslâm “bir devlet modeli” sunmaz! “İSLÂM’IN DEVLETİ” olmaz, bu son derece yanlış bir tanımlamadır, “MÜSLÜMANLAR’IN DEVLETİ” olur. Dolayısıyla da İslâm bir devlet modeli sunmadığı için de bu tanımlama yanlıştır. Neden? Çünkü “İslâm Devleti” dediğiniz zaman bunu kutsallaştırırsınız, devlet adına yapılan bütün icraatları da İslâm’a fatura edersiniz!!!

O yüzden son derece sakıncalı bir kavram. O nedenle biz ne diyebiliriz ancak, olsa olsa “Müslümanlar’ın Devleti” olur. Bu itibarla nasıl ki “Devletlerin Dini” olmaz, “İslâm’ın da Devleti” olmaz! İslâm size “kodları” verir ve bu kodlara göre siz şekillendirirsiniz. Yani İslâm bir “devlet modeli” sunmak yerine “bazı kriterler” vermiştir ve siz buna göre devleti şekillendirirsiniz. Nedir bu kriterler? “Seçim”dir, “çoğunluk”tur, “şûra”dır, “istişare”dir, “konsensüs”tur. Bakınız bunlar “Kur’an’dan da alınabilen” kavramlar. Keza “ehliyet”tir, “liyakat”tir, “adalet”tir, “eşitlik”tir, bunların hepsi “Kur’ani tanımlama”dır.

.

Dolayısıyla da “İslâm’ın Devleti olmaz” derken, yani “Müslamanlar’ın da devleti olmaz” demiyorum, aksine Müslümanlar bu ilkelere göre idareyi şekillendirirler. Dolayısıyla İslâm size kodlarını verir, siz bu kodlara göre idarenizi şekillendirirsiniz, adına ne derseniz deyin, o ayrı bir şey… Birincisi bunun bilinmesi gerekiyor.

İkincisi; “İslâm Devleti” deyip kutsallaştırdığınız zaman o devlet eleştirel olmaktan çıktığı için, “insan için devlet” değil de, “devlet için insan” gibi bir durum ortaya çıkar, oysa “devlet insan için” vardır, yani merkezde “insan” olmalıdır. Bu durumda insanın olduğu yerde adalet varsa, biz buna olsa olsa “Adalet Devleti” diyebiliriz, “İslâm Devleti” değil. (“Youtube” Kanalı / 29.07.2020)